Rotterdamse Overdenking in Coronatijd – ‘Hij is een profeet’, was zijn antwoord

Gepubliceerd door predikant@laurenspastoraat.nl op

Overdenking zondag 22 maart 2020

‘Hij is een profeet,’ was zijn antwoord.

Gemeente van Jezus Christus,

Het is een verwarrende tijd. De Corona-crisis heeft ons beroofd van zekerheden. Het ritme van alledag is verstoord. Het is onwerkelijk stil op straat. De crisis brengt zorgen met zich mee en verdriet, met name voor de kwetsbaren. Mensen zijn overvallen door het ongewisse. Maar ook weer niet onmachtig, want opvallend is de grote creativiteit waarmee mensen omgaan met het bijna ongrijpbare gegeven, daarin hun weg vinden en de zorg van anderen weten te delen en verlichten. Met eenzelfde creativiteit zitten wij hier in een bijna lege kerk. Maar in verwarrende tijd kun je je afvragen wat het helpt om de Bijbel te lezen, om te vieren. Kunnen we dat niet beter doen als we de crisis onder controle hebben? En terwijl we dit vragen lijkt deze tijd, waarin we zelfs het hoogfeest van Pasen niet kunnen vieren, een godverlaten tijd.

Het is een verwarrende tijd. Maar gek genoeg geeft die verwarring, dat losgerukt zijn van gewoonten van alledag, ook de tijd en ruimte om na te denken. Wat gebeurt er in ons leven, wat gebeurt er in de wereld? Hoe zien wij onze werkelijkheid, hoe zal het zijn na deze crisis? En met dat kijken naar die werkelijkheid, het kijken met nieuwe ogen, komen we als vanzelf bij de lezing van vandaag. De evangelist Johannes vertelt ons over een wonderbaarlijke genezing van een blindgeborene. ‘Een wonder’ zouden wij het noemen maar Johannes zelf spreekt nooit over wonderen maar altijd over tekenen. Hij wil ons niet vertellen hoe lang geleden, eens en ooit, ene Jezus van Nazareth een blinde genas. Johannes vertelt wat het betekent wanneer Jezus ons nieuwe ogen geeft. Hij vertelt hoe Jezus de mens opnieuw leert zien, een andere kijk geeft op werkelijkheid, een nieuw visioen van toekomst.

Er staan in de evangeliën meer verhalen over blinden die genezen worden. Vaak roept de blinde al van verre naar Jezus met grote woorden als: “Zoon van David, heb medelijden”, waarop Jezus zich tot de blinde wendt en hem geneest. De manier waarop Johannes het vertelt is wel heel bijzonder. De blindgeborene roept niet om Jezus’ ontferming. Uit zijn mond klinkt geen grote verlangen. Een zwijgend mens, gevangen in blindheid. Geen zicht op een ander leven. Jezus ziet de blinde in het voorbijgaan, staat er zo mooi. Woorden vol betekenis. Mensen lopen zo vaak langs elkaar zonder te kijken. Het is van alle tijden. Wanneer je wel kijkt, zie je mensen met een verhaal, mensen met tekorten. Soms is het te confronterend, vraagt het te veel van ons of voelen we ons onmachtig. Kunnen of willen we elkaars nood zien? Jezus kijkt niet weg maar ziet. En in het zien, begint de genezing.

Nu Jezus de aandacht gevestigd heeft op de nood van de mens, stellen zijn leerlingen vragen over schuld en oorzaak. Vragen die afleiden. Hoe komt het dat hij blind geboren is? Heeft hij gezondigd of zijn het zijn ouders? Jezus wijst dat alles af. ‘Gods werk moet door hem zichtbaar worden’, zegt Jezus. Bijna onbegrijpelijke taal, maar begrijpelijker wanneer we beseffen dat Gods werk er op gericht is om de werkelijkheid te herscheppen, om deze wereld te veranderen tot een hemel op aarde. En die herschepping begint bij de herschepping van de mens. En dan is het ook betekenisvol dat Jezus op de grond spuugt en met het speeksel wat modder maakt, of ‘slijk’ zoals in andere vertalingen staat. Dat brengt ons naar het begin van de Bijbel, naar het verhaal van de schepping van de wereld en God de mens schiep uit het slijk van de aarde.

Er zijn vertellingen waarin Jezus mensen geneest op afstand; een woord van Hem is al voldoende. Maar de evangelist Johannes geeft ons vandaag een uitgebreid verhaal hoe de genezing tot stand kwam. Daarom denk ik ook dat we kunnen zeggen dat het hier niet gaat om een verslag van een wonder maar om een diep geloofsverhaal vol betekenis. De mens die door Jezus wordt gezien, krijgt nieuwe ogen. En niemand om hem heen lijkt het te snappen of de ruimte te hebben om te begrijpen wat er gebeurt. Waar die man met nieuwe ogen kijkt, lijken de zienden in het verhaal zelf blind te zijn. Blind door starheid van tradities, blind door vastgeroeste gewoonte. Waar valt men over? Dat de genezing plaatsvond op de sabbat. Er was toch bij de schepping besloten dat de sabbat een rustdag is? En zo kan gestolde waarheid de genezing van mensen in de weg staan. Zo kan menselijke traditie ons blind maken voor nieuwe toekomst. En het is ook zo mooi beschreven hoe de zienden die ziende blind zijn met elkaar in discussie raken. Kan dit allemaal wel? Mag dit allemaal wel? En dan aan de blinde vragen: Maar wat denk jij van die man? Het zijn immers jouw ogen die hij genezen heeft. En hij antwoord: Hij is een profeet.

Een profeet is niet iemand die in een glazen bol kijkt. Een profeet is een mens die de werkelijkheid belicht, die nood en onrecht aan het licht brengt, die een spiegel voorhoudt om de rauwheid van de werkelijkheid te tonen. Een profeet stelt dingen aan de kaak maar geeft ook uitzicht. Een profeet is ook een mens van visioenen. Een profeet geeft ons namens God nieuwe ogen om nieuwe toekomst te kunnen omarmen. En zo is een profeet in wezen ook een herder die ons meeneemt naar grazige weiden en wateren der rust zoals Psalm 23 dat zo mooi zegt. Wij mogen hem volgen naar een nieuwe werkelijkheid, naar een hemel op aarde zoals God ons dat belooft.

Het is een verwarrende tijd. Naast alle zorg en verdriet en alle onzekerheid is het ook een tijd van grote creativiteit. In het voorbijgaan zien we elkaar, zien we elkaars nood, zien we elkaars zorgen. Er zijn zulke prachtige initiatieven waarin mensen ons doen beseffen dat we het samen moeten doen, dat we deze moeilijke periode samen moeten doorstaan. En dat geeft mij alle hoop dat dit een periode kan zijn waarin wij ook als herschapen mensen verder mogen gaan. Vreemd genoeg door de verwarrende tijd, losgerukt uit onze gewoonte, ontvangen wij nieuwe ogen. Dat wij met die nieuwe ogen het verlangen vatten naar een nieuwe werkelijkheid. Dat het niet blijft bij een korte tijd van saamhorigheid maar leidt tot een eeuwigheid van een hemel op aarde.

In de Naam van de Vader, de Zoon en de heilige Geest. Amen. Ds. drs. H.H. Schorren

Categorieën: Geen categorie

0 reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.